Płodność w Polsce – kilka ważnych faktów

płodność w Polsce

    Obecnie, demografowie alarmują, iż płodność w naszym kraju niepokojąco spada, co może mieć katastrofalne skutki w przyszłości.

    Oto kilka faktów, związanych z płodnością w Polsce.

    1. Dramatyczny spadek przyrostu naturalnego, czyli różnicy pomiędzy liczbą żywych urodzeń, a liczbą zgonów.

    Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w 2013 roku odnotowano najniższy ujemny wskaźnik przyrostu naturalnego w powojennej Polsce – liczba urodzeń była mniejsza od liczby zgonów o około 15 tysięcy. Podobna sytuacja miała miejsce w latach 2002-2005. Ujemny przyrost naturalny wynosił wtedy od 3,8-14,1 tysięcy (wykres 1.) Dane z pierwszej połowy 2014 roku są dość optymistyczne, gdyż liczba urodzeń była większa o 5,4 tysiąca w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego. To jednak za mało, by mówić o znacznej poprawie i fundamentalnych zmianach w demografii, a na pełne dane z 2014 roku należy jeszcze poczekać.

    Wykres 1. Spadek przyrostu naturalnego po roku 1990. Źródło: Główny Urząd Statystyczny.

    2. Spadek współczynnika dzietności, czyli średnia liczba dzieci przypadająca na kobietę w wieku 15-49 lat przy założeniu utrzymania się natężenia urodzeń według wieku z danego roku.

    Wartość tego wskaźnika na poziomie 2,1-2,15 gwarantuje prostą zastępowalność pokoleń.
    W okresie transformacji ustrojowej w Polsce, wskaźnik ten był dość bliski ideału i wynosił 2.07. W roku 1997 spadł poniżej 1,5, by w 2003 osiągnąć wartość 1,22. W roku 2004 wskaźnik dzietności zaczął wzrastać, aż do poziomu 1,4 w 2009 roku, lecz obniżył się do wartości 1,3 w roku 2012.

    W efekcie, jeśli obie wartości – i przyrost naturalny, i dzietność – będą nadal na tak niskim poziomie, to za 50 lat liczba dzieci będzie wynosiła 2 miliony, podczas gdy liczba osób 80-letnich i starszych stanowić będzie około 4 miliony. Taka sytuacja jest niezwykle poważnym zagrożeniem dla całego społeczeństwa (również z punktu widzenia ekonomicznego).

    Co jest przyczyną tak drastycznych zmian płodności w Polsce?

    Otóż, spadek płodności należy rozpatrywać w dwóch płaszczyznach. Pierwszą przyczyną są zmiany kulturowe i zmiana modelu rodziny. Wraz z rozwojem cywilizacji i każdym tego aspektem, zaczęło zmieniać się znaczenie posiadania dzieci. Dzisiaj, inaczej niż 50 lat temu, młodzi rodzice stawiają przede wszystkim na sukces i karierę, a dopiero później zastanawiają się nad możliwością bycia rodzicem. Wiele osób rezygnuje z zawierania małżeństwa na rzecz wolnych związków, wzrasta także liczba rozwodów. Ponadto, odstępy między porodami są dłuższe lub też pary decydują się na jedno dziecko i to zwykle w późniejszym wieku. Zmieniają się również normy wzorców, zachowań, jak i systemy wartości – dziecko nie jest już najważniejszym celem obojga partnerów. Istotny jest także system ekonomiczny danego państwa, który nie przyczynia się do zwiększonej płodności: brak jest odpowiednich bodźców finansowych, jak i zmian społecznych, odpowiednio wspierających rodzicielstwo.

    Kolejną przyczyną niskiej płodności jest problem niepłodności wśród par, którą Światowa Organizacja Zdrowia uznała za chorobę społeczną. Niepłodność, to stan, w którym po roku regularnego współżycia, kobieta nie zachodzi w ciążę. Według danych, w latach 80-tych problem z płodnością miało 10-14% par, a obecnie dotyka on już około 20% par. W Polsce ok. 2 mln par ma problemy z płodnością. Statystyki wskazują również, że 40% przyczyn niepłodności leży po stronie kobiety, 40% po stronie mężczyzny, a 20% wiąże się z niepłodnością wspólną, czyli stanem, gdy obaj partnerzy mają problemy z płodnością. Powodów niepłodności może być wiele: poczynając od zaburzeń genetycznych, hormonalnych, aż po czynniki środowiskowe, tj. jak tryb życia, czy wiek rodziców.

    By uniknąć negatywnych skutków spadku płodności najważniejszym zadaniem jest opracowanie zmian społecznych, dzięki którym przede wszystkim młodzi ludzie przestaną traktować rodzicielstwo, jako coś złego lub zupełnie niepotrzebnego. Z drugiej strony niezbędna jest również świadomość przyszłych rodziców na temat własnego zdrowia i własnych ograniczeń. Jak wskazują powyższe dane, wiele par, mimo ogromnej chęci posiadania dzieci, nie może zostać rodzicami.

    Kategoria: Dieta w ciąży

    Dodaj komentarz

    Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *